Dünya Sağlık Örgütü, obezite tedavisinde GLP-1 ilaçlarının kullanımına ilişkin ilk küresel kılavuzunu 1 Aralık 2025’te yayımladı. Kılavuzda obezite, tekrarlayabilen kronik bir hastalık olarak tanımlandı ve tedavinin kapsamlı ve uzun süreli bakım anlayışıyla yürütülmesi gerektiği belirtildi.
DSÖ, dünyada bir milyardan fazla kişinin obeziteyle yaşadığını ve obeziteyle ilişkili hastalıkların 2024’te 3,7 milyon ölümle bağlantılı olduğunu bildirdi. Ekonomik maliyetin 2030’da yıllık 3 trilyon dolara ulaşabileceği öngörüsü, konunun yalnızca bireysel sağlık tercihi değil kamu sağlığı meselesi olduğunu gösteriyor.
GLP-1 tedavisi tek başına çözüm değil
Kılavuz, GLP-1 tedavilerini sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve sağlık çalışanlarının desteğiyle birlikte koşullu olarak öneriyor. DSÖ, ilaçların küresel obezite krizini tek başına çözemeyeceğini; erişilebilir, sürekli ve eşitlikçi bakımın kurulması gerektiğini vurguluyor.
Önerinin koşullu olması, ilaçların her kişi için otomatik bir seçenek olarak sunulmadığı anlamına geliyor. Tedavi kararı, sağlık çalışanlarının değerlendirmesi ve kişinin ihtiyaçlarına göre oluşturulan uzun süreli bakım planı içinde ele alınmalı.
İlaç erişimi ve halk sağlığı boyutu
GLP-1 ilaçları, yüksek riskli tip 2 diyabet gruplarında Eylül 2025’te DSÖ Temel İlaçlar Listesi’ne alınmıştı. Yeni kılavuz, bu ilaçların obezite tedavisindeki yerini kronik hastalık yönetimi çerçevesinde tanımladı; ilaç tedavisini koruyucu politikaların yerine koymadı.
DSÖ’nün 2024 tarihli değerlendirmesine göre 2022’de dünyada bir milyardan fazla kişi obeziteyle yaşıyordu. Örgüt, sağlıklı gıdaya erişim, hareket imkânları ve yaşam çevresinin de obezite politikalarının parçası olması gerektiğini belirtiyor.