Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)” başlıklı çalışmasını 24 Kasım 2025’te yayımladı. Rehber, üretken yapay zekâ sistemlerinin kişisel veriler üzerindeki etkilerini ve veri sorumlularının dikkat etmesi gereken yükümlülükleri açıklıyor.
Üretken yapay zekâ, doğal dil girdilerine dayalı olarak insan üretimine benzer içerikler oluşturabilen sistemler olarak tanımlandı. Rehberde içerik üretim süreci, sistemlerin yaşam döngüsü, kullanım alanları ve riskler ilk bölümde ele alındı.
6698 sayılı Kanun kapsamında veri işleme
İkinci bölüm, üretken yapay zekâ sistemleriyle gerçekleştirilen kişisel veri işlemesini 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde değerlendiriyor. İşleme şartları, aydınlatma, veri aktarımı ve veri güvenliği yükümlülükleri rehberin temel başlıkları arasında.
Kuruma göre veri sorumluları, model eğitimi ve kullanıcı girdilerinin saklanması gibi işlemler için uygun hukuki dayanağı belirlemeli. Özel nitelikli kişisel veriler bakımından daha sıkı kurallar uygulanıyor.
Günlük kullanım ve çocuklar için öneriler
Rehberin son bölümünde bireysel kullanıcıların günlük kullanımda dikkat etmesi gerekenler ve çocukların üretken yapay zekâ uygulamalarını kullanması halinde ebeveynlerin alabileceği önlemler yer aldı.
KVKK, üretken yapay zekâ uygulamalarının insan haklarına ve temel özgürlüklere saygılı, şeffaf, denetlenebilir ve insan merkezli biçimde geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Rehber, kurul kararı veya idari para cezası niteliğinde değil; veri sorumluları için yol gösterici bir metin olarak yayımlandı.
Rehber, veri yaşam döngüsünü birlikte ele alıyor
KVKK’nın çalışması yalnızca kullanıcıların bir araca metin yazarken dikkat etmesi gerekenleri sıralamıyor. Modelin geliştirilmesi, eğitilmesi, hizmete alınması, girdilerin saklanması ve çıktıların yeniden kullanılması gibi aşamalar aynı veri işleme zincirinin parçaları olarak değerlendiriliyor.
Bu çerçevede kurumların hangi veriyi hangi amaçla işlediğini, ne kadar süre sakladığını ve hizmet sağlayıcılarla hangi aktarımı yaptığını açıklayabilmesi önem taşıyor. Rehberin yol gösterici niteliği, yükümlülüklerin somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerektiği anlamına geliyor.