Dünya Sağlık Örgütü, ruh sağlığı hizmetlerinin küresel yük karşısında yetersiz kaldığını bildirdi. 2 Eylül 2025 tarihli DSÖ açıklamasına göre bir milyardan fazla insan ruh sağlığı bozukluğu yaşıyor; kaygı ve depresyon en yaygın tablolar arasında bulunuyor. Kurum, değerlendirmesini World mental health today ile Mental Health Atlas 2024 raporlarına dayandırdı.
Ruhsal bozukluklar uzun süreli yetersizliğin ikinci büyük nedeni olarak gösteriliyor. 2021'de tahminen 727 bin kişi intihar nedeniyle öldü; intihar gençlerde önde gelen ölüm nedenlerinden biri olmayı sürdürüyor. Mevcut eğilimlerin devamı hâlinde 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi'ndeki üçte birlik düşüşe yalnızca yüzde 12'lik bir azalmayla yaklaşılabileceği hesaplandı.
Yüksek yük, sınırlı kamu bütçesi
DSÖ'nün 144 ülkeden derlediği Mental Health Atlas 2024 verisine göre ruh sağlığı, kamu sağlık bütçesinin medyan yüzde 2'sini alıyor ve bu oran 2017'den beri değişmiyor. Kişi başına harcama yüksek gelirli ülkelerde 65 dolara kadar çıkarken düşük gelirli ülkelerde 0,04 dolara kadar düşüyor.
Depresyon ve kaygının küresel ekonomiye yılda yaklaşık 1 trilyon dolarlık verimlilik kaybı getirdiği belirtiliyor. Toplum temelli bakıma tamamen geçmiş ülke oranı yüzde 10'un altında kalıyor; ruh sağlığı hizmetlerindeki yatışların yaklaşık yarısı istem dışı gerçekleşiyor.
DSÖ toplum temelli hizmetleri öne çıkarıyor
DSÖ ruh sağlığı başlığı, hak temelli ve toplum odaklı hizmetlerin güçlendirilmesini savunuyor. Açıklamadaki veriler, sorun yalnızca ruhsal bozuklukların yaygınlığı değil, ihtiyacı olan kişilerin uygun, erişilebilir ve insan haklarına saygılı bakıma ulaşamaması olduğunu ortaya koyuyor.
Kaynak: WHO - Over a billion people living with mental health conditions ve WHO - Mental health.