“Ekonomi çöktü, GSYH yüzde 10 düştü” ifadeleriyle karma eksenli bir grafik paylaşıldı. TÜİK’in GSYH 2025 bülteninde görseldeki tek dönemlik yüzde 10 düşüşü doğrulayan bir kayıt bulunmuyor.
GSYH verileri yıl ve çeyrek dönemleri ayrı ayrı gösteriyor. Farklı yıllara ve çeyreklere ait değerleri aynı eksende birleştiren infografik, tek bir çeyreğin resmî büyüme sonucu olarak okunamaz.
GSYH verisi nasıl kontrol edilir?
Verinin dönemi, değişim türü, sabit veya cari fiyat tanımı ve TÜİK bülten bağlantısı birlikte kontrol edilmeli. “Çöküş” bandı veya kopyalanmış logo, resmî veri kanıtı değil.
Görsel bültendeki dönem ve oranla eşleşmiyorsa paylaşılmamalı. Güncel büyüme verileri TÜİK’in tarih damgalı tablolarından okunmalı.
GSYH grafiğinde karşılaştırma türü belirleyici
GSYH verisi çeyrek, yıl, sabit veya cari fiyat ve değişim türüne göre farklı okunabilir. Farklı dönemleri tek eksende birleştiren grafik, tek çeyrekte yüzde 10 düşüş yaşandığını kanıtlamaz.
Ekonomik sonuç için bülten dönemi, değişim oranı ve hesaplama yöntemi birlikte incelenmeli. Kopyalanmış “ekonomi çöktü” bandı resmî istatistik yerine geçmiyor.